SolPaylaşım  
Ana Sayfa  |  Yönetim Paneli  |  Üyeler  |  Giriş  |  Kayıt
 
OTURUYORSAN KALK; AYAKTAYSAN YÜRÜ; YÜRÜYORSAN KOŞ!
Yurt ve dünya sorunlarına soldan bakan dostlar HOŞGELDİNİZ .Foruma etkin katılım yapabilmeniz için KAYIT olmalısınız.
Yeni Başlık  Cevap Yaz
Diyalektik düşüncenin kökenleri...           (gösterim sayısı: 124)
Yazan Konu içeriği
Üye Profili boşluk
melnur
[ Gelenek ]
Kurucu
Varsayılan Kullanıcı Resmi
Kayıt Tarihi: 02.08.2013
İleti Sayısı: 8.282
Konum: İstanbul
Durum: Forumda Değil
İletişim E-Posta Gönder
| Özel ileti Gönder

21 kere teşekkür etti.
29 kere teşekkür edildi.
Konu Yazan: melnur
Konu Tarihi: 12.05.2020- 00:36


Diyalektik düşüncenin kökenleri

Resim Ekleme
Çizim: Nikolai Shukov

DİYALEKTİK NEDİR?
Her türlü ansiklopedik tanım diyalektiği açıklamak açısından eksik kalacaktır, kuram sayfamızda ise yalnızca diyalektiğin öne çıkan özelliklerine dair bilgi verebiliriz. Diyalektik, bir düşünce yöntemidir ve varlığı, olguyu veya bir süreci düşünmenin yöntemi olarak, çelişki, bütünsellik, ilişkisellik, tarihsellik, değişim, nedensellik, hareket vb. gibi birçok kategori ve özelliğe sahiptir. Bu özelliklere sonraki sayılarımızda değineceğiz.

METAFİZİĞİN KARŞITI OLARAK DİYALEKTİK
Metafizik, “fizik biliminin ötesinde kalan” anlamıyla varlığa ve doğaya hareketsizlik, bağıntısızlık, ebedilik ve salt karşıtlık atfeden bir düşünce yöntemidir. Diyalektik düşünce ise metafizik düşüncenin tam karşıtıdır.

Diyalektik düşünceye göre doğa, durağan ve değişmez değil, sürekli hareket ve değişim halindedir. Hareket, hareketsizlikten değil, hareketin içsel dinamiklerinden doğar. Her türlü madde, varlık ve ilişki sürekli değişim ve gelişim halindedir. Özdeşlik, metafiziğin aksine diyalektiğin özelliği değildir. Ele alınan herhangi bir madde aynı maddeye özdeş olamaz, çünkü ‘durağan’ gibi gözüken bir madde dahi sürekli değişim halindedir ve zamansaldır. Doğada hareketsiz hiçbir şey yoktur. Hareketin kaynağı ise maddenin içsel bağıntıları, çelişkileridir.

Metafizikte doğa, birbirinden bağımsız ve ilişkisiz varlıkların bütünüyken diyalektik düşünceye göre doğanın tüm bileşenleri doğrudan veya dolaylı olarak ilişkilidir. Örneğin bir doğa biliminin herhangi bir disiplininin oluşumu, diğer doğa bilimlerinin ve disiplinlerinin oluşumu ve gelişiminden bağımsız olarak düşünülemez. Bir kimyasal reaksiyonun, doğanın fiziksel yasalarıyla, insanın fizyolojik yapısının, insan biyolojisi ve anatomisiyle ilişkisi vardır.

DİYALEKTİK KAVRAMI NEREDEN GELİR?
Diyalektik düşüncenin izleri Heraklitos’a, “bir nehirde iki kere yıkanmaz” savına kadar sürebilir. Ancak “diyalog” sözcüğünün köklerine dayanan diyalektik kavramı ilk kez Zenon tarafından “tartışma sanatı” anlamıyla kullanılır. Yazılı metinlerde kullanımına ise ilk kez Platon’da rastlanır. Platon, erken sokratik diyaloglarında diyalektik kavramını “tartışarak eğitme” anlamıyla kullanır. Daha sonra Hereaklitos’tan etkilenerek diyalektiği kendi fikirler kuramına dayandırarak “fikirlerin diyalektiği” biçimiyle kullanır.

Diyalektik düşüncenin gerçek anlamda kurucusu olan Hegel ise Platon ve Heraklitos’un diyalektik anlayışını geliştirip, Ortaçağ’da mistik(gizemci) biçimiyle ortaya çıkan üç aşamalı gelişme yasasıyla birlikte kendi idealist felsefesinin temelini atar. Hegel, Alman düşünsel dünyasının o güne kadarki birikiminin dışına çıkar, tarihsel bir felsefenin ilk adımlarını atar.

HEGEL’DEN MARX’A DİYALEKTİK
Hegel’in diyalektiği varlığın tarihselliğini, içsel bağıntılarını, hareketini ve değişimini içerir. Doğada hiçbir şeyin kalıcı olmadığını, çelişkilerin yaşam ve düşünce biçimlerinin hareketinin kaynağı olduğunu yani gerçek dünyanın çelişkileri olduğunu, insanlık ve doğa tarihinin sonsuz bir ilerleme içinde bir basamaktan daha yüksek basamağa doğru aktığını vurgular.

Ancak birincisi Hegel’de varlık ve düşünce özdeştir, varlık, doğa ya da maddi dünya düşüncenin bir biçimi ya da düşüncenin hareketinin bir uğrağıdır. İkincisi Hegel’de diyalektik esas olarak düşüncenin hareketini konu alır, böylece hareket, çelişkiler ve ilerleme süreçleri düşünce sınırları içerisine hapsolmuştur. Aslında Hegel diyalektiği bir ‘kavramlar diyalektiği’dir ve idealisttir.

“Elindeki diyalektiği bir mistifikasyona dönüştüren Hegel, buna rağmen onun genel hareketinin biçimini kapsamlı ve bilinçli olarak ortaya koymuştur. Onda sadece kafası üzerinde durmaktadır. İçindeki rasyonel özü ortaya çıkarabilmek için insanın onu önce mistik kılıfından kurtarması gerekir.” (H. H. Holz, Devrimin Cebiri, Yordam Kitap, s. 206)

BAŞ AŞAĞIYA ÇEVİRME VE MATERYALİST DİYALEKTİK
Daha sonra Marx, Hegel diyalektiğinin devrimci özünü görür ve onun diyalektiğini kendi tabiriyle ayakları üzerine oturtur. Baş aşağıya çevirme metaforu, kavramlar dünyasından maddi gerçekliğe yüzünü dönme anlamıyla kullanılır. Marx, Hegel’in kavramlarla tarif ettiği süreci tersyüz eder. Çünkü ona göre kavramlar da “maddi gerçekliklerin kavramlarıdır.” Bu kavramlar, maddi ve gerçek ilişkilerin ifadesi, onun temsili olarak ele alınır ve diyalektik, tarihsel ilerlemeleri açıklayacak bir yöntem haline gelir. Dünyanın ve maddenin bir “mutlak idea”nın yaratımı olduğu ve diyalektiğin bu temel üstünde kurulduğu idealist öze karşı, maddi gerçekliğin temel alındığı bir diyalektik düşünce süreci izlenir. Onun diyalektiği Hegel’in diyalektiğinin “doğrudan karşıtıdır.”

Materyalist diyalektik ile Hegel’in kavramlar diyalektiği arasındaki farkı Marx, Kapital’in Sonsöz’ünde şöyle vurgular:

''Benim diyalektik yöntemim, hegelci yöntemden yalnızca farklı değil, onun tam karşıtıdır da. Hegel için insan beyninin yaşam süreci, yani düşünme süreci -Hegel bunu "Fikir" ("Idea") adı altında bağımsız bir özneye dönüştürür- gerçek dünyanın yaratıcısı ve mimarı olup, gerçek dünya, yalnızca "Fikir''in dışsal ve görüngüsel (phenomena]) biçimidir. Benim için ise tersine, fikir, maddi dünyanın insan aklında yansımasından ve düşünce biçimlerine dönüşmesinden başka bir şey değildir.''

(K. Marx, Kapital I, Sol Yayınları, s. 27)

https://www.evrensel.net/haber/373706/diyalektik-dusuncenin-kokenleri




Bu ileti en son melnur tarafından 12.05.2020- 00:37 tarihinde, toplamda 1 kez değiştirilmiştir.
Yeni Başlık  Cevap Yaz



Forum Ana Sayfası

 


 Bu konuyu 1 kişi görüntülüyor:  1 Misafir, 0 Üye
 Bu konuyu görüntüleyen üye yok.
Konuyu Sosyal Ortamda Paylas
Benzer konular
Başlık Yazan Cevap Gösterim Son ileti
Konu Klasör Hegel’in Diyalektik Yöntemi ve Diyalektik Anlayışı... melnur 0 124 12.05.2020- 00:28
Konu Klasör Diyalektik nedir? bedrettin 2 3470 14.01.2020- 00:35
Konu Klasör Devrim ve Diyalektik hakkı 0 1752 10.02.2016- 11:47
Konu Klasör Diyalektik ve Tarihsel Materyalizm melnur 9 6120 09.09.2013- 12:55
Konu Klasör Diyalektik materyalizm nedir? bedrettin 0 2699 01.10.2014- 21:10
Etiketler   Diyalektik,   düşüncenin,   kökenleri.
SOL PAYLAŞIM
Yasal Uyarı
Sitemiz Bir Paylasim Forum sitesidir Bu nedenle yazı, resim ve diğer materyaller sitemize kayıtlı üyelerimiz tarafından kontrol edilmeksizin eklenebilmektedir. Bu nedenden ötürü doğabilecek yasal sorumluluklar yazan kullanıcılara aittir. Sitemiz hak sahiplerinin şikayetleri doğrultusunda yazı ve materyalleri 48 Saat içerisinde sitemizden kaldırmaktadır.
Bildirimlerinizi info@solpaylasim.com adresine yollayabilirsiniz.
Forum Mobil RSS